ކައުންސިލުގެ ހުއްދައާ ނުލާ، މަޝްރޫއުތައް ހިންގޭ އިސްލާހެއް ރައީސް މުހައްމަދު މުއިއްޒުގެ މަޖިލިހުން 27 ނޮވެމްބަރ 2025 ގައި ވަނީ ފާސްކޮށްފައެވެ.

މި ކަމުން ބުނެދެނީ ސަރުކާރުން ހިންގަން ބޭނުން އެއްވެސް ޕްރޮޖެކްޓެއް ހިންގަން ކައުންސިލްއާއި މަޝްވަރާއެއްކޮށްލާން ވެސް ނުޖެހޭނެކަމެވެ. ކަން މިހެން އޮތް އިރު، ސަރުކާރުގެ ދޯހަޅި ސިޔާސަތުގެ ސަބަބުންނާއި ސަރުކާރުގެ އެތެރޭގެ އިންތިޒާމުތަކުން އަތޮޅު ތެރޭގައި ހިންގަން ފަށާފައިވާ ގިނަ މަޝްރޫއުތަކެއް ވަނީ ފަސްކުރެވި، މަޑުޖެހި ނުވަތަ ހުއްޓިފައެވެ.

ނަމަވެސް ޕީއެންސީގެ އޮފީސް ހުޅުވި ރަސްމިއްޔާތުގައި 8 ޖެނުއަރީ 2026ގައި ރައީސް މުއިއްޒު ވިދާޅުވި ބަސްކޮޅެއް ހިއްސާ ކޮށްލަން ޖެހެއެވެ. “… ސޮއިކޮށްފައި ހުރި ބައެއް މަޝްރޫއުތައް ފަށައި ނުގަނެވިގެން އުޅެނީ ބިން ހަވާލުނުކޮށްގެން…” މިހެންނެވެ. ރައީސް މުއިއްޒުގެ ހަނދުމަފުޅުގައި އެމަނިކުފާނުގެ ސީދާ ލަފައާއި އިރުޝާދުގެ ދަށުން ފާސްކުރި އިސްލާހުން ކައުންސިލުން ބިމެއް ނުދެއްކިއަސް ބިން ހޯދައިގެން މަޝްރޫއުތައް ހިންގޭ ގޮތަށް ގާނޫނަށް އިސްލާހެއް ހުށަހަޅާ ފާސްކޮށްފައިވާކަން ހަމަ ނެތީބާއެވެ. ނުވަތަ މިކަމުގައިވެސް ހަމަ އާންމު އުސޫލުން ދޮގު އެކުލަވާލިބާއެވެ..

އާންމު ހަމައިން ލޯކަލް ކައުންސިލްގެ އިންތިހާބުތަކުގައި ގާތްގަނޑަކަށް ކޮންމެ ރަށަކުންވެސް ބަލަނީ އެ ރަށަކަށް އެންމެ ނަފާ ހުރި ގޮތެކެވެ. އެ މަގުސަދަށް ކައުންސިލްތަކަށް މީހުން ހޮވައެވެ. ޕީއެންސީ އޮފީސް ހުޅުވިރޭ ރައީސް މުއިއްޒު ވިދާޅުވި އަނެއް ވާހަކައަކީ “ ކައުންސިލުތަކުގައި މެމްބަރުން ތިބެނީ ސަރުކާރު ޖަވާބުދާރީ ކުރުވާކަށް ނޫން” ކަމެވެ. ބުނެވޭ ބަހުގެ މާނަ ވަރަށް ސާފެވެ. ސަރުކާރުން ކުރާ ކަމަކަށް ޗުއްޕުވެސް ކައުންސިލަރުންނަށް ނުބުނެވޭނެކަމެވެ. މަޝްރޫއެއް ކުރިއަށް ނުދާ ސަބަބެއް ނުބެލޭނެކަމެވެ. ސަރުކާރުން ޖަވާބުދާރީ ވާން ނުޖެހޭނެ ކަމެވެ.

ރާއްޖޭގެ ވެރިކަމުގެ ނިޒާމު އެތުރިފައިވާ ހަމައިން ނަމަ ރައްޔިތުންގެ މަޖިލިހަކީ ހަގީގީ މާނައިގައި ސަރުކާރު ހަމަ މަގުގައި ގެންގުޅޭ އެއް ގުނަވަނެވެ. ނަމަވެސް ރައީސް މުއިއްޒުގެ މަޖިލިހުން ސަރުކާރު ޖަވާބުދާރީ ކުރުވުމަކީ ހުއްދަ ކަމެއް ނޫނެވެ. ކައުންސިލްތަކަކީ ރައްޔިތުންގެ ފަރާތުން ސަރުކާރުތަކާއި މަޖިލިސް މެމްބަރުންނާއި ގުޅުވާދޭ ފާލަމެކެވެ. ނަމަވެސް އެ ފާލަމުގެ ބޭނުމެއް ބާރެއް މިއަދަކު ނެތެވެ. ސަރުކާރު ޖަވާބުދާރީ ކުރުވާނެ ބަޔަކު، ސަރުކާރުގެ އިދާރާއެއްގެ އޯޑިޓެއް ކުރާނެ ބަޔަކު، ސަރުކާރު ތެރެއިން ހިންގާ ކޮރަޕްޝަން ބަލާނެ އިދާރާއެއް ނެތެވެ. މިއަދު ހުރިހާ މުއައްސަސާތަކަކީ ސަރުކާރުގެ ގުނަވަންތަކެކެވެ. ސަރުކާރުގެ ހިންގުމުގެ ނިޒާމާއި މެދު ފާޑު ކިޔަނީ ސަރުކާރާއި ވާދަވެރިންނެއް ނޫނެވެ. ސަރުކާރުގެ ތެރެއިންނެވެ.

ކުރުސީއަށް މައުލޫމާތު ދެނީ ސަރުކާރު ތެރެއިންނެވެ. ޕީއެންއެފް އޮފީހުގެ ޖަލްސާތަކަށް މައުލޫމާތު ދެނީ ސަރުކާރުގެ ތެރެއިންނެވެ. ހަމަ އާ އިންސާފު ގަބޫލުކުރާ ބަޔަކު އަދިވެސް ގައުމުގައި ތިބީތީއެވެ. ސަރުކާރުގެ ތެރޭގައިވެސް މާޔޫސްކަމުގައި އުޅޭ ބަޔަކު ތިބީތީއެވެ. މަޖިލިހުގައިވެސް ސަރުކާރާ ގަޔާ ނުވާ ސަރުކާރު މެމްބަރުން ތިބީތީއެވެ.

ކުޅުދުއްފުށީ ސިޓީގެ މޭޔަރު ނޫހަކަށް ދިން މައުލޫމާތެއްގައި ސަރުކާރުގެ ހުދުމުހުތާރު ކަމުގެ ވާހަކަ ހާމަ ކުރިއެވެ. ރައީސް މުއިއްޒުއާއި ހަވާލާދީ އެ މަނިކުފާނު ދޮގުހެއްދެވީކަމަށް ވިދާޅު ނުވެ ހާމަ ކުރީ ތިން ކަމެއްގެ ވާހަކައެވެ. އެއީ ހުދު ރައީސަށްވެސް ރައީސްގެ ބާރުތައް އެނގިވަޑައި ނުގަންނަވާ ވާހަކައާއި، ވަޒީރުން ރައީސް ލައްވާ ގަޅި ހައްދަން ނުބައި މައުލޫމާތު ދޭ ވާހަކައާއި ނުވަތަ ހުރިހާ ކަމެއްގެ ހަގީގަތް އެނގިހުރެ ރައްޔިތުންނަށް ދޮގުހަދާ އޮޅުވާލީ ކަމެވެ. މީގެން ރައީސް މުއިއްޒު އެންމެ ފަރިތަފުޅުވާނީ ދޮގުހަދާ އޮޅުވާލުމަށް ކަމަށް ގިނަ ބަޔަކު އިއްތިފާގު ވެއެވެ.

އެހެންކަމުން ވާދަވެރިން ކައުންސިލުތަކަށް ހޮވައިފި ނަމަ ރައްޔިތުންނަށް ފައިދާއެއް ނުވާނެ ބުނާ ބީދައިން ވާހަކަ ދައްކަވަ މި ކުރީ ކެމްޕެއިން ތޯ ނޫނީ ކެމްޕެއިން ފެށުމުގެ ކުރިން ނިންމާލީތޯ މިއީ އުފެދޭ ސުވާލެކެވެ. ސަރުކާރުގެ ހަލުވި ސްޕީޑު ވާދަވެރި ކެނޑިޑޭޓުން ހޮވައިފިނަމަ މަޑުޖެހޭނެ ކަމަށް ވިދާޅުވުމަކީ އިންޒާރެކެވެ. އަނބުކަނބުލޭ މެދުވެރިކޮށްވެސް އެހެން ކިޔާ ރައްޔިތުނަށް ބިރުދައްކާއިރު އެދެނީ ފަށާފައި ހުރި މަސައްކަތް ވެސް ހުއްޓާލާނެ ކަމުގެ ފެހި ސިގުނަލެކެވެ.

މަޝްރޫއުތަކުގައި ބުރަކި ޖައްސާނެ ބަޔަކު ނުހޮވުމަށް ގޮވާލީއެވެ. ދެންވެސް އިންޒާރެކެވެ. ސަރުކާރުގެ މަޖިލިހުން ރައްޔިތުންނަށް ދިނީ ކޮން އެއްޗެއްތޯއެވެ. މާލޭ ސިޓީ ކައުންސިލުގައި ތާވަލުކުރާ މައްސަލަތައް ކުރިއަށް ނުދަނީ ވާދަވެރިންގެ ސަބަބުން ތޯއެވެ. ރަސްމާލެ ބުރިޖު ކުރިއަށް ނުދަނީ ކައުންސިލުގެ ކޮން ނުފޫޒަކުން ތޯއެވެ. ހުޅުމީދޫ ބުރިޖު ނުފަށާއޮތީ ކޮން ކައުންސިލެއްގެ ސަބަބުން ތޯއެވެ. މާލޭގައި އަޅަން އުޅުނު ޕާކިންގ ބިލްޑިންގ ތައް މީހަކު ހުއްޓުވީތޯއެވެ. މާލޭގެ މަގުތަކުގައި ބުޅާތައް އުޅެނީ ކައުންސިލްތަކުގެ ސަބަބުން ތޯއެވެ. އެސްއޯއީތަކުން ވައްކަން ކުރަނީ ކައުންސިލްތަކުގެ ސަބަބުންތޯއެވެ. ނުވާވަރުގެ ކަންކަމުގެ ވާހަކަ ނުބުނެ ހުންނަވާށެވެ. ވަޒީފާއިން ޒަމީރު ގަތުމުގެ ވިސްނުން ދޮށީވެ ގައިން ބާރު ގޮސްފިއެވެ. އަލަށް އިގްތިސާދަށް 400 މިލިއަން ޑޮލަރެއް ނުވަނެވެ. ޑެވެލޮޕްމަންޓް ބޭންކަށް އައްޔަނު ކުރި އެންމެން ފިލައިފިއެވެ. ބޭންކުތަކުގެ ވެރިން އެކަހެރި ވެއްޖެއެވެ.

ދައުލަތަށް ލިބޭ އާމްދަނީއަށްވުރެ އިތުރަށް ހަރަދުކުރުމަކީ ކުރެވޭނެ ކަމެއް ނޫނެވެ. މަހަކަށް 6 ބިލިއަން އެއްކުރެވޭނެ ފޯމުއުލާއެއް މިސަރުކާރުގެ ވެރިންގެ ވިސްނުމުގައި ނެތެވެ. 6 ބިލިއަނަކީ ގައުމަށް ބޭނުންވާ އަސާސީ ހިދުމަތް ތަކުގެ އަގެވެ. އެވަރު ނުލިބި ހިންގާ ކޮންމެ ޕްރޮޖެކްޓަކީ މާދަމާގެ ޒުވާނުންގެ ބޮލުގައި އަޅުވާ އިގްތިސާދީ ދަރަންޏެވެ. ދިވެހީންނަކީ ތޫނު ފިލި ބައެކެވެ. ދިވެހިރާއްޖެ ދިރި ދެމި އޮންނާން ވާނެއެވެ.

އެހެންކަމުން ކައުންސިލަތައް ސަރުކާރަށް ލިބުނަސް ނުލިބުނަސް ތަރައްގީ ގެނެވޭނީ ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާ ބޭނުމިއްޔާއެވެ. މިއި މިއަދު ގައުމުގެ ގާނޫނު އަސާސީގައި ކަލާ ހުދުން ސަރީޚަ އިބާރާތުން ލިޔެވިފައި އޮތް ވާހަކައެކެވެ. އެ ވާހަކ ލިޔުނީވެސް ޕީއެންސީ ސުޕަރ ސުޕަރ މެޖޯރިޓީ އޮތް ރަބަރ ސްޓޭމްޕް އޮޅުހިޔާ މަޖިލީހުންނެވެ. އެހެންކަމުން ކައުންސިލްތައް ސަރުކާރަށް ލިބިގެން މެނުވީ ތަރައްގީ ނުގެނެވެނެ އޭ ކިޔާ ދެކަނބަލުން ވެސް މި ޖައްސަނީ ބޮޑު ސްކޭމެކެވެ.