ދިވެހިރާއްޖޭގައި ފަހަކަށް އައިސް އަމިއްލައަށް މަރުވާ މީހުންނާއި، އެފަދަ ކަންކަމަށް މަސައްކަތްކުރާ މީހުންގެ އަދަދު ނިސްބަތުން އިތުރުވަމުންދާތީ، މިއީ މުޅި މުޖުތަމައު ސަމާލުވާންޖެހިފައިވާ ނުރައްކާތެރި މައްސަލައެއްގެ ގޮތުގައި ކަމާބެހޭ މާހިރުން ފާހަގަކުރެއެވެ. ޚާއްޞަކޮށް މިފަދަ ހިތާމަވެރި ނިންމުންތައް ނިންމުމަށް މެދުވެރިވާ އެންމެ ބޮޑު އެއް ސަބަބަކީ "ބުލީކުރުން" ނުވަތަ ފުރައްސާރަކުރުން ކަމަށް ތަފާސްހިސާބުތަކުން ދައްކައެވެ.
އަމިއްލައަށް މަރުވުމުގެ ޚިޔާލުތައް އައުމަށް މެދުވެރިވާ މައިގަނޑު އެއް ސަބަބަކީ ބުލީކުރުމެވެ. ސްކޫލްތަކުގައާއި، ވަޒީފާގެ މާހައުލުގައި އަދި ސޯޝަލް މީޑިއާގެ ޒަރީއާއިން ކުރިމަތިވާ ފުރައްސާރައަކީ މީހާގެ އަމިއްލަ ނަފްސަށް އޮންނަ އިތުބާރު ގެއްލުވާލައި، އެކަނިވެރިކަމާއި ނުތަނަވަސްކަމުގެ ތެރެއަށް މީހާ ވައްޓާލާ ކަމެކެވެ. މީހެއްގެ ސިފައަށް، ނުވަތަ އުޅުމަށް މަލާމާތްކުރުމަކީ އޭގެ ނަތީޖާ މަރުގެ މުސީބާތަކާ ހަމައަށް ގޮސްދާނެ ކަމެއްކަން ގިނަ ބަޔަކަށް ގަބޫލެއް ނުކުރެވެއެވެ.
ދިވެހިރާއްޖެއަކީ ސައްތަ އިން ސައްތަ މުސްލިމް ގައުމަކަށްވާއިރު، އިސްލާމްދީނުގައި އަމިއްލަ ނަފްސަށް ގެއްލުން ދިނުމާއި، އަމިއްލައަށް މަރުވުމަކީ ބޮޑުވެގެންވާ ފާފައެކެވެ. ހަމައެހެންމެ، މީހުންނަށް ފުރައްސާރަކުރުމާއި މަލާމާތްކުރުމަކީވެސް ދީނީގޮތުން ނަހީކުރައްވާފައިވާ ކަންކަމެވެ. މުޖުތަމައުގައި މިފަދަ ހޭލުންތެރިކަން އިތުރުކޮށް، އެކަކު އަނެކަކަށް އިހުތިރާމްކުރުމާއި، ދީނީ ގޮތުން ލިބިދޭ ހިތްހަމަޖެހުމާއި ކެތްތެރިކަން މީހުންގެ ހިތްތަކުގައި އަށަގެންނެވުމަކީ މި މައްސަލައަށް އޮތް އެންމެ ބޮޑު އެއް ހައްލެވެ.
އަމިއްލައަށް މަރުވާން އުޅޭ މީހަކު ދެނެގަތުމަކީ ވަރަށް މުހިންމު ކަމެކެވެ. އާއިލާގެ މެންބަރެއް ނުވަތަ ރަހުމަތްތެރިއެއްގެ ކިބައިން މާބޮޑަށް އެކަނިވެރިވުމާއި، މަރުވުމާ ބެހޭގޮތުން ވާހަކަދެއްކުން ފަދަ އަލާމާތެއް ފެނިއްޖެނަމަ، އެމީހަކަށް މަލާމާތްކުރުމުގެ ބަދަލުގައި، އޯގާތެރިކަމާއެކު އަޑުއަހައި، އެހީތެރިކަން ފޯރުކޮށްދިނުމަކީ ކޮންމެ މީހެއްގެވެސް ޒިންމާއެކެވެ. ބުލީކުރުން ހުއްޓުވުމަށް މުޅި މުޖުތަމައު އެކުގައި ތެދުވަންޖެހެއެވެ.
އަމިއްލައަށް މަރުވުމަކީ އެއްވެސް މައްސަލައެއްގެ ހައްލެއް ނޫނެވެ. ބުލީކުރުމުގެ ޝިކާރައަކަށްވެ، ނަފްސާނީ ގޮތުން ދަތިތަކެއް ކުރިމަތިވާނަމަ، އެކަނިވުމުގެ ބަދަލުގައި އިތުބާރު ހުރި މީހަކާ ވާހަކަދައްކަވާށެވެ. ނުވަތަ ހިލޭ ގުޅޭ ހެލްޕްލައިންތަކުގެ އެހީ ހޯއްދަވާށެވެ. ޖަވާބު ލިބުނަސް ނުލިބުނަސް އަމިއްލައަށް އެފަދަ ނިންމުމެއް ނުނިންމާ ކޮންމެވެސް ފަރާތަކާއި ހިއްސާކޮށް ހައްލު ހޯދުމަށް މަސައްކަތް ކުރާށެވެ. ކޮންމެ ދަތިކަމަކަށްފަހު ފަސޭހަކަމެއް ވާކަން ދަނެ، އުންމީދު އާކުރުމަކީ މުހިންމު ކަމެކެވެ.
މުޅި މުޖުތަމައު އެކުގައި މަސައްކަތްކޮށްގެން މެނުވީ މި ނުރައްކާތެރި ވަބާއިން އަޅުގަނޑުމެންގެ ޒުވާން ޖީލު ސަލާމަތެއް ނުކުރެވޭނެއެވެ. ބުލީކުރުން ހުއްޓާލައި، އެކަކު އަނެކަކަށް އަޅާލާ، އޯގާތެރި މުޖުތަމައަކަށް ދިވެހިރާއްޖެ ހަދަން އެންމެންވެސް މަސައްކަތް ކުރަން ޖެހެއެވެ.
